İnsülin direnci, hücrelerin insüline beklenen yanıtı vermemesi durumudur. Tanıyı hekim, tahlillere bakarak koyar. Beslenme düzeni bu sürecin bir parçasıdır ama tek başına çözüm değildir.
İnsülin direnci nedir?
İnsülin, pankreasın salgıladığı ve kandaki şekerin hücrelere girmesine yardım eden bir hormondur. İnsülin direncinde hücreler bu hormona zayıf yanıt verir. Vücut aynı etkiyi elde etmek için daha fazla insülin salgılayabilir.
Bu bir hastalık adı olmaktan çok bir metabolik durum tarifidir. Bazı kişilerde zamanla kan şekeri düzeyleriyle ilgili başka sorunlara zemin hazırlayabildiği için hekimler tarafından izlenir.
Neden gelişebilir?
Tek bir neden yoktur. Genelde birkaç etken bir arada konuşulur:
- Genetik yatkınlık ve ailede şeker hastalığı öyküsü
- Özellikle karın çevresinde yağ birikimi
- Hareketsiz yaşam
- Yetersiz ya da düzensiz uyku
- Polikistik over sendromu (PCOS) gibi bazı hormonal durumlar
Bu etkenlerin olması insülin direnci olduğu anlamına gelmez. Yalnızca olasılığın konuşulmasına neden olur.
Nasıl anlaşılır?
Belirtiler kişiden kişiye değişir ve çoğu zaman özgül değildir. Yorgunluk, tatlı isteği ya da kilo vermede zorlanma başka birçok nedenle de görülebilir. Bu yüzden belirtilere bakarak kendi kendine tanı koymak doğru olmaz.
Tanı için hekim; açlık kan şekeri, açlık insülini, HbA1c gibi tahlillere ve gerekirse ek testlere bakar. Hangi testin istendiğine karar vermek hekime aittir.
Tahlil sonuçların elinde mi?
Hekiminin önerilerini dikkate alarak beslenme düzenini online görüşmede birlikte konuşabiliriz.
Beslenmede genelde neler konuşulur?
Herkes için geçerli tek bir liste yoktur. Diyetisyenler genelde şu başlıklar üzerinde konuşur:
- Lif açısından zengin besinlerin (sebze, baklagil, tam tahıl) tabaktaki yeri
- Öğünlerde protein ve sağlıklı yağların dengesi
- Şekerli içecekler ve rafine ürünlerin sıklığı
- Öğün düzeni ve porsiyon fikri
- Hareket ve uyku düzeniyle birlikte değerlendirme
İlaç kullanıyorsan beslenme düzenini değiştirmeden önce hekiminle konuşman gerekir. Bu yazı genel bilgi içindir; kişiye özel plan yerine geçmez.
Ne zaman hekime gitmeli?
Ailende şeker hastalığı varsa, sürekli yorgunluk ya da aşırı susama yaşıyorsan, ciltte koyu renkli lekeler fark ettiysen ya da düzenli kontrolün yoksa bir hekime başvur. Kesin bilgi için hekimine danış.
Kaynaklar
- [kaynak eklenecek]
- [kaynak eklenecek]
- [kaynak eklenecek]
Online diyetisyen. [Mezun olduğu üniversite / bölüm]. Türkiye'nin her yerinden görüntülü görüşmeyle beslenme danışmanlığı veriyor.